ภาพพจน์ คืออะไร ภาพลักษณ์ คืออะไร ภาพพจน์และภาพลักษณ์ใช้ต่างกันอย่างไร

ภาพพจน์ คืออะไร  ภาพลักษณ์ คืออะไร

ภาพพจน์และภาพลักษณ์ใช้ต่างกันอย่างไร

 ภาพพจน์ คืออะไร 

        ภาพพจน์  เป็นคำไทยที่เกิดจากการบัญญัติศัพท์ที่มาจากภาษาอังกฤษ คือ คำว่า figure of speech (ทำให้ได้ศัพท์บัญญัติ) หน่วยงานที่ทำหน้าที่บัญญัติศัพท์ คือ ราชบัณฑิตยสถาน 

        ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน  พุทธศักราช  ๒๕๔๒   คำว่า  ภาพพจน์  (อ่านว่า  พาบ-พด)  หมายถึง  ถ้อยคำที่เป็นสํานวนโวหารทําให้นึกเห็นเป็นภาพ, ถ้อยคำที่เรียบเรียงอย่างมีชั้นเชิงเป็นโวหาร มีเจตนาให้มีประสิทธิผล ต่อความคิด ความเข้าใจ ให้จินตนาการและถ่ายทอดอารมณ์ได้อย่าง กว้างขวางลึกซึ้งกว่าการบอกเล่าที่ตรงไปตรงมา

        ภาพพจน์ เป็นคำที่เราได้ยินกันคุ้นหูกันมากครับ  ส่วนมากเรามักใช้ผิด  ผิดในการใช้คำนี้ในชีวิตประจำวัน  ตัวอย่างเช่น 

        “ดูสิ  คนอื่นเขาใส่รองเท้าหุ้มส้นมาร่วมงานสำคัญกันหมด  มีเธอคนเดียวนี่แหละที่ใส่รองเท้าแตะมา  ทำให้เสียภาพพจน์หมด”

               จากข้อความตัวอย่างถือว่าใช้แทนคำสื่อความหมายผิด    ดังนั้น  คำว่า  “ภาพพจน์” ควรเปลี่ยนเป็นคำว่า  “ภาพลักษณ์”

 ภาพลักษณ์  คืออะไร

        ภาพลักษณ์ ก็เป็นคำไทยที่เกิดจากการบัญญัติศัพท์ที่มาจากภาษาอังกฤษเช่นเดียวกัน  มาจากคำว่า   image

        ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน  พุทธศักราช  ๒๕๔๒   คำว่า  ภาพลักษณ์  (อ่านว่า  พาบ-ลัก)   หมายถึง  ภาพที่เกิดจากความนึกคิดหรือที่คิดว่าควรจะเป็นเช่นนั้น  หรือ จินตภาพ ก็ว่า

        ส่วนความหมายตาม พจนานุกรมศัพท์วรรณกรรม : ภาพพจน์ โวหาร และกลการประพันธ์ อังกฤษ-ไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ฉบับพิมพ์ครั้งที่ ๑  พ.ศ.  ๒๕๓๙   มีการระบุความหมายของคำ ๒ คำ  ดังนี้

        figure of speech  ซึ่งตรงกับคำว่า  ภาพพจน์  คือ  สำนวน ภาษารูปแบบหนึ่ง เกิดจากการเรียบเรียงถ้อยคำด้วยวิธีการต่าง ๆ ให้ผิดแผกไปจากการเรียงลำดับคำหรือความหมายของคำตามปกติ เพื่อให้เกิดภาพหรือให้มีความหมายพิเศษ

        image   ซึ่งมีความหมายตรงกันกับคำว่า 

        ๑.    ภาพลักษณ์ ในความหมายทั่วไป หมายถึง  ลักษณะหรือท่าทีของบุคคล หรือขององค์กรที่ปรากฏแก่ตาหรือความรู้สึกนึกคิดของสาธารณชน

        ๒.    จินตภาพ ในทางวรรณกรรม จินตภาพมีความหมายหลายอย่างและใช้ได้หลายวิธี   โดยอาจจะเป็นภาพที่เกิดในจิตที่เกิดจากการอ่านงานเขียน  

 ภาพพจน์และภาพลักษณ์ใช้ต่างกันอย่างไร

        สรุปกันอย่างง่าย ๆ นะครับ หากภาพที่เกิดจากพฤติกรรมของมนุษย์ทำให้ประจักษ์  เช่น  การกระทำ  การแต่งกาย  ความประพฤติที่สะท้อนออกมา  เราจะใช้คำว่า  “ภาพลักษณ์”  

        ส่วนคำพูด  คำกล่าว  วรรณกรรมหรืองานเขียนต่าง  ๆ   ที่ใช้โวหารในการเรียบเรียงถ้อยคำแล้วสามารถทำให้เรานึกคิดเกิดเห็นภาพ  เราจะใช้คำว่า  “จินตภาพ”

        ส่วน  “ภาพพจน์” นั้นเราจะพิจารณาที่ถ้อยคำหรือวรรณกรรมต่าง ๆ  ว่ามีศิลปะชั้นเชิงในการประพันธ์   การใช้สำนวนโวหาร  มีจินตนาการ  มีเจตนาไปในทิศทางใด  หรือไม่อย่างไร  เป็นต้น 

 

เขียนโดย  ครูปิยะฤกษ์  บุญโกศล

เผยแพร่เมื่อวันที่  ๑๐  มิถุนายน  ๒๕๕๕ 

ใน  http://krupiyarerk.wordpress.com/

 

        หากบทความในการแสดงความคิดเห็นนี้มีคลาดเคลื่อนไปจากข้อมูลที่เท็จจริง  ผู้เขียนยินดีน้อมรับการปรับปรุงพัฒนาเนื้อหาในบทความจากท่านผู้อ่านที่มีความเมตตาประสงค์เสนอแนะ  ครับ

2 Responses

  1. ช่วยทำให้เข้าใจย่ิงขึ้น ขอบคุณค่ะ

  2. ให้ความรู้อย่างระเอียดดีค่ะ

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

ติดตาม

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 98 other followers

%d bloggers like this: