วันสุนทรภู่

    เรามาทำความรู้จักกับวันสุนทรภู่กันนะครั

วันสุนทรภู่

๑.    ความเป็นมาและความสำคัญของวันสุนทรภู่

               “สุนทรภู่”    เป็นกวีของไทยสมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์   มีผลงานนิพนธ์หลายเรื่อง   ทั้งประเภทนิราศ  นิทาน  สุภาษิต   เสภา  บทละคร  และบทเห่กล่อม   จนได้รับการยกย่องในความเป็นเลิศและความสามารถในกวีนิพนธ์ของท่าน  และได้รับการเรียกขานต่าง ๆ   เช่น  กวีแห่งกรุงรัตนโกสินทร์   กวีเอกของไทย  กวีเอกแห่งกรุงรัตนโกสินทร์   บรมครูกลอนตลาดแห่งกรุงสยาม  และบรมครูกลอนแปด   เป็นต้น   และด้วยผลงานอันทรงคุณค่าทำให้องค์การยูเนสโกได้ประกาศยกย่องเชิดชูเกียรติให้ท่านเป็นบุคคลผู้มีผลงานดีเด่นทางวัฒนธรรมระดับโลก  ในวาระครบรอบ  ๒๐๐  ปีเกิดของท่านเมื่อวันที่  ๒๖  มิถุนายน  พ.ศ.  ๒๕๒๙   ซึ่งถือได้ว่าท่านเป็นสามัญชนคนแรกของไทยที่ได้รับเกียรตินี้

๒.    ชีวประวัติ

พระสุนทรโวหาร (ภู่)

               สุนทรภู่    กวีสำคัญสมัยต้นรัตนโกสินทร์   เกิดเมื่อวันที่  ๒๖  มิถุนายน  พ.ศ.  ๒๓๒๙    ณ  บริเวณด้านเหนือของพระราชวังหลัง  (บริเวณสถานีรถไฟบางกอกน้อยปัจจุบัน)  บิดาของท่านเป็นคนชาวบ้านกร่ำ  อำเภอแกลง  จังหวัดระยอง   สันนิษฐานว่ามารดาเป็นข้าหลวงอยู่ในพระราชวังหลัง  บิดามารดาเลิกล้างกันตั้งแต่สุนทรภู่เกิด  บิดาออกไปบวชที่วัดป่า   ตำบลบ้านกร่ำ  อำเภอแกลง   อันเป็นภูมิลำเนาเดิม   ส่วนมารดากลับเข้าไปอยู่ในพระราชวังหลัง  ได้ถวายตัวเป็นนางนมของพระธิดาในกรมพระราชวังหลังนั้น

               สุนทรภู่ได้ถวายตัวเป็นมหาดเล็กในพระราชวังหลังและอาศัยอยู่กับมารดา  สุนทรภู่ได้รับ            การศึกษาในพระราชวังหลังและที่วัดปีปะขาว  (วัดศรีสุดาราม)    ตั้งแต่เยาว์วัยสุนทรภู่มีนิสัยรักแต่งกลอนยิ่งกว่างานอื่น  ครั้งรุ่นหนุ่มเป็นครูสอนหนังสืออยู่ที่วัดศรีสุดารามในคลองบางกอกน้อย  ได้แต่งกลอนสุภาษิตและกลอนนิทานขึ้นไว้  เมื่ออายุราว  ๒๐  ปี

               ในสมัยรัชกาลที่  ๒  สุนทรภู่ได้เข้ารับราชการในกรมพระอาลักษณ์  และเป็นที่โปรดปรานของสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย  จนได้รับแต่งตั้งเป็นขุนสุนทรโวหาร  เป็นกวีที่ปรึกษาและคอยรับใช้ใกล้ชิด  ต่อมา  ราว  พ.ศ.  ๒๓๖๔   สุนทรภู่ต้องติดคุกเพราะเมาสุราอาละวาดและทำร้ายท่านผู้ใหญ่  แต่อยู่คุกไม่นานก็พ้นโทษเพราะความสามารถในทางกลอนอันเป็นที่พอพระราชหฤทัยของพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย

               ในสมัยรัชกาลที่  ๓  สุนทรภู่ถูกกล่าวหาด้วยเรื่องเสพสุราและอื่น  ๆ  จึงถูกถอดออกจากตำแหน่งขุนสุนทรโวหาร  ต่อมาสุนทรภู่ออกบวชที่วัดราชบูรณะ  (วัดเลียบ)  และเดินทางไปจำพรรษาตามวัดต่าง ๆ  และได้รับการอุปการะจากพระองค์เจ้าลักขณานุคุณจนพระองค์ประชวรสิ้นพระชนม์  สุนทรภู่จึงลาสิกขาบท  รวมอายุที่บวชได้ประมาณ  ๑๐  พรรษา  สุนทรภู่ออกมาตกระกำลำบากอยู่พักหนึ่งจึงกลับเข้าไปบวชอีกครั้งหนึ่งอยู่ได้เพียง  ๒  พรรษา  ก็ลาสิกขาบท  และถวายตัวอยู่กับเจ้าฟ้ากรมขุนอิศเรศรังสรรค์  พระราชวังเดิม  รวมทั้งได้รับอุปการะจากกรมหมื่นอัปสรสุดาเทพอีกด้วย

               ในสมัยรัชกาลที่  ๔  เมื่อพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ครองราชย์  ทรงสถาปนาเจ้าฟ้ากรมขุนอิศเรศรังสรรค์เป็นพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว  ประทับอยู่วังหน้า  (พระบวรราชวัง)   สุนทรภู่จึงได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นพระสุนทรโวหาร  ตำแหน่งเจ้ากรมพระอาลักษณ์ฝ่ายบวรราชวังในปี  พ.ศ.  ๒๓๙๔    และรับราชการต่อมาได้อีก  ๔  ปี  ก็ถึงแก่มรณกรรมในปี  พ.ศ.  ๒๓๙๘  รวมอายุได้  ๗๐  ปี

               องค์การศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ  (ยูเนสโก  :  UNESCO)   ได้ประกาศยกย่องสุนทรภู่ให้เป็นบุคคลที่มีผลงานดีเด่นทางด้านวัฒนธรรมระดับโลกในวาระครบรอบ  ๒๐๐  ปีเกิดของท่าน   ต่อมาในปี  พ.ศ.  ๒๕๓๐   นายเสวตร  เปี่ยมพงศ์สานต์  อดีตรองนายกรัฐมนตรี  ได้ดำเนินการจัดตั้งสถาบันสุนทรภู่ขึ้นเพื่อสนับสนุนการจัดกิจกรรมเกี่ยวกับชีวิตและงานของสุนทรภู่ให้แพร่หลายในหมู่เยาวชนและประชาชนชาวไทยมากยิ่งขึ้น  ทางราชการจึงได้กำหนดให้มีการจัดงานวันสุนทรภู่  โดยกำหนดเอาวันที่  ๒๖  มิถุนายน  ของทุกปี  เป็น  “วันสุนทรภู่”

               โดยในปี  พ.ศ.  ๒๕๕๒  นี้  ถือว่าเป็นปีที่  ๒๒๓  ในโอกาสครบรอบวันเกิดของพระสุนทรโวหาร

รวมผลงานของสุนทรภู่

เรียงตามประเภทและตามหลักฐานที่ปรากฏ

๑.    ประเภทนิราศ

        มี  ๙  เรื่อง   ได้แก่

        ๑.   นิราศเมืองแกลง  (นิราศเรื่องแรก)  แต่งเมื่อปี  พ.ศ.  ๒๓๕๐
        ๒.   นิราศพระบาท   แต่งเมื่อปี  พ.ศ.  ๒๓๕๑
        ๓.   นิราศภูเขาทอง  แต่งเมื่อปี  พ.ศ.  ๒๓๗๑
        ๔.   นิราศเมืองเพชร  แต่งเมื่อปี  พ.ศ.  ๒๓๘๘-๒๓๙๒ 
        ๕.   นิราศวัดเจ้าฟ้า  แต่งเมื่อปี  พ.ศ.  ๒๓๗๕
        ๖.   นิราศอิเหนา  แต่งเมื่อปี  พ.ศ.  ๒๓๗๕-๒๓๗๘
        ๗.   นิราศสุพรรณ  (แต่งเป็นโคลงสี่สุภาพ)   แต่งเมื่อปี  พ.ศ.  ๒๓๘๔   ในรัชกาลที่  ๓  

        ๘.   รำพันพิลาป แต่งเมื่อปี  พ.ศ.  ๒๓๘๕
        ๙.    นิราศพระประธม  (นิราศเรื่องสุดท้าย)  แต่งเมื่อปี  พ.ศ.  ๒๓๘๕-๒๓๘๘

๒.    ประเภทนิทาน

          มี  ๕  เรื่อง   ได้แก่

        ๑.   นิทานคำกลอนเรื่องโคบุตร   แต่งเมื่อปี  พ.ศ.  ๒๓๔๘-๒๓๔๙  (สมัยรัชกาลที่  ๑)

        ๒.   นิทานคำกลอนเรื่องพระอภัยมณี   แต่งเมื่อติดคุก  (สมัยรัชกาลที่  ๒-๓)

        ๓.   กาพย์พระไชยสุริยา  แต่งในรัชกาลที่  ๓

        ๔.   ลักษณะวงศ์       

        ๕.   สิงหไกรภพ   แต่งในรัชกาลที่  ๒

๓.    ประเภทบทละคร

         มี ๑ เรื่อง   คือ     อภัยนุราช   แต่งในรัชกาลที่  ๔

๔.    ประเภทบทเสภา

         มี   ๒   เรื่อง  

         ๑.    ขุนช้างขุนแผน ตอนกำเนิดพลายงาม     แต่งใน สมัยรัชกาลที่  ๒

         ๒.   พระราชพงศาวดาร  แต่งในรัชกาลที่  ๔

๕.    ประเภทบทเห่กล่อม

         มี  ๔-๕ เรื่อง

         ๑.   เห่เรื่องจับระบำ               

        ๒.   เห่เรื่องกากี

        ๓.   เห่เรื่องพระอภัยมณี         

        ๔.   เห่เรื่องโคบุตร

        ๕.    เห่กล่อมพระบรรทม    แต่งในรัชกาลที่  ๒

๖.    ประเภทสุภาษิต

        มี ๒ เรื่อง    

        ๑.    สวัสดิรักษา      แต่งเมื่อราวปี  พ.ศ.  ๒๓๖๔-๒๓๖๗

        ๒.    เพลงยาวถวายโอวาท  แต่งเมื่อปี  พ.ศ.  ๒๓๗๓

(เรียบเรียงชีวประวัติและผลงานของสุนทรภู่โดย ครูปิยะฤกษ์ บุญโกศล  อ้างอิงจาก  สารานุกรมไทยฉบับเด็กและเยาวชน)

สุนทรภู่  :  นิราศภูเขาทอง

สุนทรภู่  :  รูปปั้นตั้งอยู่  ณ  อำเภอแกลง  จังหวัดระยอง

สุนทรภู่  :  ข้อคิดจากสุนทรภู่

มีการตอบกลับหนึ่งครั้ง

  1. ทำให้รู้ความเป็นมาของวันสุนทรภู่และผลงานของท่านสุนทรภู่อีกด้วยค่ะ

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: