หมวดคำกริยา (กริยาราชาศัพท์)

หมวดคำกริยา (กริยาราชาศัพท์)

         วันนี้คุณครูนำคำกริยาราชาศัพท์มาให้นักเรียนได้ศึกษา  ในชีวิตประจำวันที่เราได้ยินฟังอยู่ทุกวันนี้ พบว่ายังมีการใช้คำกริยาราชาศัพท์ที่ผิด ๆ   กัน  ถือว่าเป็นปัญหาอย่างหนึ่งในการใช้ภาษาไทย  ทำอย่างไรคนไทยจึงจะช่วยกันลดช่องว่างเหล่านี้  คุณครูคิดว่าเราต้องศึกษาทีละนิดทีละน้อยเพื่อให้เกิดความซึมซับและใช้ให้ถูกต้อง โดยเริ่มตั้งแต่วัยเด็ก ๆ  นี่แหละครับดีที่สุด

ใช้  ตรัส  กับ  ดำรัส  ในคำราชาศัพท์อย่างไร

กริยาราชาศัพท์

 

คำราชาศัพท์หมวดคำกริยา

 

คำสามัญ

คำราชาศัพท์

กิน

เสวย

ชอบ

โปรด

นั่ง

ประทับ

นอน

บรรทม

ให้

พระราชทาน

(เรา)  ให้สิ่งของ ที่ใหญ่

น้อมเกล้าน้อมกระหม่อมถวาย

(เรา)  ให้สิ่งของที่เล็กสามารถจับถือได้

ทูลเกล้าน้อมกระหม่อมถวาย

ดู

ทอดพระเนตร

รู้

ทราบใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท

ป่วย

ประชวร

คำพูด

พระราชดำรัส

พูดด้วย

ตรัส

เดิน (ทางไปที่ไกล ๆ)

เสด็จพระราชดำเนินไป…

เดิน (ทางไปที่ใกล้ ๆ เช่น ในพระบรมมหาราชวัง)

เสด็จลง…

แต่งหนังสือ

ทรงพระราชนิพนธ์

ไอ

ทรงพระกาสะ

หัวเราะ

ทรงพระสรวล

สูบบุหรี่

ทรงพระโอสถมวน

ลงลายมือชื่อ

ทรงพระปรมาภิไธย

มีครรภ์

ทรงพระครรภ์

จับมือ

ทรงสัมผัสมือ

สบาย

ทรงพระสำราญ

จาม

ทรงพระปินาสะ

คำสั่ง

พระราชโองการ  (สังเกตง่าย ๆ  ว่า  ถ้าเป็นพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจะมีคำว่า  “บรม”  นำหน้าคำว่า  “ราช”  เสมอ

คำสั่งสอน

พระราโชวาท  (บรม)

ทักทาย

พระราชปฏิสันถาร

อยากได้

มีพระราชประสงค์

ล้างหน้า

สรงพระพักตร์

ล้างมือ

ชำระพระหัตถ์

16 Responses

  1. มากด้วยความรู้จริงๆ
    ขอบคุณหลายๆๆค่ะ
    ที่ให้ความรู้

  2. มากด้วยความรู้จริงๆ

  3. ได้รู้คำศัพท์มากเลยครับ นายวิทยา เศษผล ม.5/1

  4. ขอโทษน่ะค่ะ มีเพิ่มเติมอีกมั้ยคือมันได้ไม่ตรงประเด็น ?
    คำว่า ห่วงใย อวยพร บวช คำกิริยาราชาศัพท์คืออะไรหรอคะ ?

    • ห่วงใย ราชาศัพท์ใช้ ทรงห่วงใย
      อวยพร ราชาศัพท์ใช้ พระราชทานพร
      บวช ราชาศัพท์ใช้ ทรงผนวช (คำกริยาราชาศัพท์คำเดียวที่สามารถใช้ทรงนำหน้าได้)

  5. รักษาศีล คำราชาศัพท์คืออะไรค่ะ

  6. บวชพระภิกษุกับสามเณรใช้ต่างกันอย่างไรครับ

    • บรรพชา (บันพะชา, บับพะชา) เป็นคำนาม หมายถึง การบวช เช่น บรรพชาเป็นกิจที่ทําได้ยาก มักใช้เข้าคู่กับคําว่า อุปสมบท เป็น บรรพชาอุปสมบท
      บรรพชา จะหมายความว่า การบวชเป็นสามเณร
      อุปสมบท จะหมายความว่า การบวชเป็นภิกษุ

      ตัวอย่างการใช้
      เด็กชายแดงบรรพชาเป็นสามเณรภาคฤดูร้อนไปแล้ว.
      เมื่อวานนี้มีตำรวจบรรพชาอุปสมบทหมู่ จำนวน ๙ รูป. (เพราะก่อนบวชเป็นพระต้องมีการบวชเณร)

      ถ้าความหมายในปัจจุบันตามที่ทุกคนเข้าใจ

      บรรพชา หมายความว่า การบวชเป็นสามเณร

      อุปสมบท หมายความว่า การบวชเป็นภิกษุ.

  7. เข้าพบ เเปลว่าไรหรอ ค่ะ

    • ต้องรู้ด้วยครับว่า เบื้องต้นใช้กับใคร “เฝ้าฯ” และ “เข้าเฝ้าฯ” หากต้องการรายละเอียดพยายามทำความเข้าใจกับบทความนี้ครับ จากราชบัณฑิตยสถานครับ

      เมื่ออ่านพบคำว่า เฝ้าฯ หรือ เข้าเฝ้าฯ ควรสังเกตจากข้อความที่อยู่แวดล้อมด้วย เพื่อให้ทราบว่า เฝ้าฯ ในข้อความนั้น ๆ หมายถึง “เฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท” หรือ “เฝ้าทูลละอองพระบาท” และ เข้าเฝ้าฯ ในข้อความนั้น ๆ หมายถึง “เข้าเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท” หรือ “เข้าเฝ้าทูลละอองพระบาท” ข้อมูลเบื้องต้นที่ควรจะต้องทราบคือเรื่องราชาศัพท์ของคำว่า “เข้าพบ” ว่ามีใช้อย่างไรบ้าง ราชาศัพท์ของคำว่า “เข้าพบ” ที่ใช้แก่พระมหากษัตริย์ สมเด็จพระบรมราชินีนาถ ใช้ว่า “เข้าเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท” หรือจะใช้ว่า “เฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท” ก็ได้ แต่หากใช้แก่ สมเด็จพระบรมราชินี สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช สยามมกุฎราชกุมาร สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ใช้ว่า “เข้าเฝ้าทูลละอองพระบาท” หรือ “เฝ้าทูลละอองพระบาท” ก็ได้ และหากใช้แก่พระบรมวงศ์ชั้นสมเด็จเจ้าฟ้า จนถึงพระอนุวงศ์ชั้นพระองค์เจ้า พระอนุวงศ์ชั้นหม่อมเจ้า ใช้ว่า “เข้าเฝ้า” หรือ “เฝ้า” ดังนั้น หากพบข้อความว่า “พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระราชทานพระบรมราชวโรกาสให้เอกอัครราชทูตไทยประจำต่างประเทศเฝ้าฯ เพื่อกราบถวายบังคมลาก่อนเดินทางไปรับตำแหน่งหน้าที่” ก็จะทำให้ทราบได้ว่า “เฝ้าฯ” ในที่นี้ก็คือ “เฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท” เพราะคำว่า “เข้าพบ” พระมหากษัตริย์ ราชาศัพท์ใช้ว่า “เฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท” หรือจะใช้ว่า “เข้าเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท” ก็ได้ ในทำนองเดียวกัน หากพบข้อความว่า “สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ เสด็จออก ณ พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน พระราชทานพระราชวโรกาสให้คณะภริยารัฐมนตรีเข้าเฝ้าฯ ทูลเกล้าทูลกระหม่อมถวายเงินเพื่อโดยเสด็จพระราชกุศลตามพระราชอัธยาศัย” ก็จะทราบได้ว่า คำว่า “เข้าเฝ้าฯ” ในความดังกล่าวนี้ก็คือ “เข้าเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท” แต่หากพบการใช้คำว่า “เข้าเฝ้าฯ” แก่สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช สยามมกุฎราชกุมาร ก็จะทราบได้ว่าคือรูปย่อของคำว่า “เข้าเฝ้าทูลละอองพระบาท” และหากพบการใช้คำว่า “เฝ้า” หรือ “เข้าเฝ้า” ก็จะทราบได้ว่าเป็นราชาศัพท์ที่ใช้แก่พระบรมวงศ์ชั้นสมเด็จเจ้าฟ้า หรือพระอนุวงศ์ชั้นพระองค์เจ้า หรือพระอนุวงศ์ชั้นหม่อมเจ้า ทั้งนี้ ราชาศัพท์ว่า เข้าเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท เข้าเฝ้าทูลละอองพระบาท ที่เขียนในรูปย่อว่า เข้าเฝ้าฯ และ เฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท เฝ้าทูลละอองพระบาท ที่เขียนในรูปย่อได้ว่า เฝ้าฯ นั้น เมื่ออ่านต้องอ่านเต็มคำ จะอ่านว่า เข้า-เฝ้า หรือ เฝ้า ไม่ได้ ดังนั้นในกรณีที่จะต้องอ่านคำดังกล่าว ผู้อ่านควรศึกษาก่อนว่าคำว่า เฝ้าฯ หรือ เข้าเฝ้าฯ ในข้อความนั้น ๆ ย่อมาจากคำใด เพื่อให้อ่านได้อย่างถูกต้องและไม่เสียความ.

      สุปัญญา ชมจินดา

      ที่มา : http://www.royin.go.th/?knowledges=เฝ้าฯ-และ-เข้าเฝ้าฯ

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: