คำไวพจน์ คือ

คำไวพจน์ คือ

คำไวพจน์  คือ  คำที่มีความหมายเหมือนกัน  ซึ่งมีมากหลากหลายคำ  บางครั้ง  คำไวพจน์ก็มีชื่อเรียกไปตามความเข้าใจว่าเป็น  “การหลากคำ”  บ้าง “คำพ้องความหมาย”  บ้าง  “คำพ้องความ”  บ้าง  ครับ

การหลากคำ

คำพ้องความหมาย

คำพ้องความ

 

        ครูขอยกตัวอย่างคำไวพจน์โดยยึดตามความหมายในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานมาให้นักเรียนศึกษากัน  ดังนี้ ครับ

ตัวอย่างคำไวพจน์

ความหมาย

คำไวพจน์

พระพุทธเจ้า

พระพุทธองค์   พุทธองค์    บรมครู  พระสัมมาสัมพุทธเจ้า   ไตรรัตน์   ตถาคต   ชิน  อรหัง   ตรีโลกนาถ   โลกวิทู   โลกเชษฐ์     โลกนาถ    เมตไตรย   วินายก    ธรรมสามี ตรีภพนาถ   วรัญญู    สรรเพชุดา   ทศพล   พระภควันต์    พระชินสี   ธรรมสามิสร   ธรรมราชา  พิชิตมาร   พรหมกาย  มุนินทร์   มารชิต  

กษัตริย์

กษัตรา   ขัตติยะ   ขัตติยา   บดี   บดินทร์   บพิตร   นฤบดี   ภูวไนย   ภูมินทร์ราชา    นฤบาล   นฤเบศร์  นฤบดี    นฤบดินทร์    นราธิป   มหิดลบพิตร   พระเจ้าอยู่หัว   บดี    ภูมิบดี   มหิบดีไท้   ไท    นรินทร์   นเรนทร์    กษัตราธิราช   พระมหากษัตริย์    มหิบาล   นเรศ   นเรศวร   นเรนทรสูร

นโรดม    ธเรศ    จักรพรรดิ    ราชา   ราชาธิราช   ราช

อดิศร    ภูวนาถ    ภูมินทร์   ภูวไนย    ภูมิบาล   ภูมินาถ  นริศ   ธรณินทร์ อธิราช   จักรี   จักริน   พระประมุข   กษิตร   พระราชาธิราช  นโรดม   มเหศ   มเหศวร   นเรนทร์

ครุฑ

สุบรรณ   วิษณุรถ

พระอินทร์

อมรินทร์    มัฆวาน   สักกะ   สหัสนัยน์   เพชรปาณี    โกสีย์

พระพรหม

จัตุพักตร์   กมลาสน์  ปิตามหะ

พระอิศวร

ศิวะ  ศุลี    มหาเทพ  สยมภู 

พระวิษณุ

พระนารายณ์   กฤษณะ  ไวกูณฐ์   ไตรวิกรม  จักรปาณี 

พระสุรัสวดี

สาวิตรี   ภารตี   สรัสวติ

พระอุมาเทวี

นางปาราวตี   พระจัณฑิกา   พระชคินมาตา

พ่อ

บิดา    ชนก   บิดร    ปิตุรงค์

แม่

มารดา  มารดร   ชนนี    มาตุ  มาตา 

นักปราชญ์

ธีระ   เธียร   บัณฑิต   ปราชญ์   เมธี

ลูกชาย

บุตร    โอรส   ดนัย

ลูกสาว

บุตรี   สุดา  

เมือง

นคร   ธานี    บุรี   กรุง   นคเรศ   พารา   นครา 

แผ่นดิน

พสุธา  พิภพ   ปฐพี   ปฐวี   ปัถพี   หล้า   ธาตรี    ธรา   ไผท    ธรณี   ภูมิ  

น้ำ/แม่น้ำ

อาโป   คงคา    วาริน    ชลธี    ชลธาร    ธารา   วารี   ชล

สินธุ์   อุทก   ชล   ชลาลัย   ชโลทร   ชลาศัย   นที   ชลธาร    สาคร   สมุทร    อรรณพ    มหรรณพ    อัมพุ

ลม

วาโย   พาย   วายุ 

ไฟ

เพลิง  อัคคี  กูณฑ์  เตโช

ภูเขา

บรรพต   คีรี   สิงขร  ภูผา  ภู   ไศล   ศิขริน   พนม

ป่า

ไพร   อรัญ   พนา   พนาลี   พนาดร   พนาวัน   พนัส   อารัญ   พงพี   ป่าดงพงพี   พง   ดง   พนา   วนาวัน    ชัฏ   เถื่อน

ไพรวัน   พงไพร   ไพรสัณฑ์    ไพรสณฑ์

ต้นไม้

เฌอ

ท้องฟ้า

คัคนานต์    หาว  เวหา   เวหาส   อัมพร   นภาลัย   โพยม  นภา   ทิฆัมพร  เวหา    อัมพร   คัคนางค์  คัคนานต์   ทิฆัมพร

พระอาทิตย์

ตะวัน   ทินกร   ไถง      ทิวากร    สุริยะ    สุริยา   สุริยา    สุริยัน   พันแสง    สุริยน    สุรีย์    สุริยงรวิ     ระวี    รวี     ระพี   ภาสกร    ภากร    อาภากร     อังศุมาลี   ภาณุ    ภาณุมาศ    อุษณกร    รำไพ    ทยุมณิ     อหัสกร   พรมัน   รังสิมา   ประภากร 

พระจันทร์

จันทรา   ศศิธร   มาส    ดวงจันทร์   รัชนีกร    รชนี   แข  (เขมร)     แถง   บุหลัน    เดือน   ศศิ   โสม    นิศากร 

รัชนี   บุหลัน (ชวา)   กรนิศาบดี     อินทุ    วิธู     

ผู้หญิง

กัลยา   นงเยาว์   นารี    นงคราญ    นงคราญ    นงพะงา เยาวมาลย์    ยุพิน   สตรี   อิตถี   โฉมตรู   พธู   สตรี    อิตถี   นารี   บังอร   นงลักษณ์   วนิดา   พนิดา   นงราม   มารศรี   นรี   นารี   ยุวดี    รมณี    ฉายา   ฉัยยา   นาเรศกามินี    อิสตรี   ภีรุ   ศรี    กัญญา    กันยา    กัลยาณี   กานดา   นงเยาว์     นงพะงา     อิตถิ    สายสมร   อรไท    อนงค์    บังอร    ลลนา    หญิง    อังคณา  ยุพเรศ   ยุพดี    ยุพา   ดวงสมร   สุดา  ดรุณี  

เด็ก

กุมาร    ผู้เยาว์    ดรุณ   ทหระ   ยุวชน   ศิศุ  

สวรรค์

สรวง   สุราลัย   สุขาวดี    ไตรทิพย์  

นางฟ้า

อัจฉรา   เทวี   อัปสร   รัมภา   เทพธิดา    

เทวดา

เทวา  อมร  สุรารักษ์   เทวา   เทวัญ   แมน   เทวินทร์

นักบวช 

ดาบส   มุนี     ฤษี    นักพรต           

ดอกไม้

 

มาลี   ผกา    กุสุมา     กุสุมาลย์    กาหลา    บุปผา             บุปผชาติ    บุษบา    โกสุม    สุคันธชาติ   มาลา   ผกา   สุมาลี    มาลย์    กะบัง    จาว    บุษบง   มุกุละ   ศิถี   สะการะ   สุมาลี   สร้อย   สุมนา   สะบู  

สวยงาม

วิไล   โสภา   ประไพ   อำไพ    วิลาวัณย์        

ใจ

ฤทัย   หฤทัย  หทัย   กมล   มโน   มน   ฤดี   ดวงใจ   แด   ดวงแด  ดวงหทัย

ดอกบัว

อุบล  กช   ปทุม   ปทุมา   ปัทมา   จงกลนี   สาโรช   บงกช   นิลุบล  นิโลบล   นลิน   บุษกร  สัตตบรรณ   สัตตบงกช   บุณฑริก   โกมุท    โกมล

กิน

เสวย   ฉัน   ปริภุญช์    ภุญชะ   โภคะ    รับประทาน   ดื่ม  (ของเหลวเช่นน้ำ)   บริโภค   เสพ   เขมือบ    หม่ำ    ฉัน    

 แดก   ยัด   สวาปาม  ปาม   ฟาด  

พูด

สนทนา  กล่าว  สื่อสารทางวาจา

คำพูด

ถ้อย   วจี   วาจา  วัจนะ   วัจนา   พจนา  พากย์

งาม

วิไล    โสภณ  เลิศ  สิริไฉไล    ลาวัณย์    ลอย    สวย

โสภา                           

ม้า

อาชา   พาชี   อาชาไนย    สินธพ    อัศวะ    อัศว    อัสสะ    มะเมีย    อัสดร    พาชี    ดุรงค์    ไหย    มโนมัย    หัยราช แสะ

ช้าง

กุญชร   คชสาร   คชาชาติ  กรี   ไอยรา   คช   คชา   นาค นาคี   ทันติน   ทันตี   ทนดี   ทวิป  บัณฑรนาค  หัสดี    หัตถี  คเชนทร์   คชินทร์   คชาธาร กรินทร์   หัสดินทร์  ช้างสาร  สาร   วารณ    ดำไร   ดำรี  ดมไร   สินธุระ   พลาย  เจ่ง    พัง   (ช้างตัวเมีย)   พลาย  (ช้างตัวผู้)     มาตงค์ มาตังคะ   สีดอ=นรการ   (ช้างตัวผู้ไม่มีงาหรืองาสั้น)

นก

วิหค   พิหค  ปักษา   ปักษคม   ปักษี   ปักษิน   ปักษวาหน  สกุณา   สกุณี   ศกุนิ    ศกุน    สุโนก  สรุโนก   ทิชากร   ศกุนต์  บุหรง

นกยูง

มยุรี   มยุระ   มยุเรศ    มยุรา

จระเข้

ตะเข้   กุมภา

ควาย

กาสร   ลุลาย  มหิงสา   มหิงส์  กระบือ   ทุย

วัว

โค   พฤษภ  ฉลู   งัว    มอ=วสภะ=อุสุภ=อุสภ (วัวตัวผู้)   คาวี  (วัวตัวเมีย)   สิงคี

เสือ

ขาล   พยัคฆา   พยัคฆ์

งู

ภุชงค์   อหิ   ทีฆชาติ   นาค    นาคี   นาคา   โฆรวิส   เทียรฆชาติ   ผณิ  ผณิน   พาฬ  ภุชคะ   ภุชงค์   ภุชงคมะ   โภคิน    โภคี   วิษธร   สัปปะ   สรีสฤบ   อุรคะ   อาศิรพิษ   อาศิรวิษ   อาศีรพิษ   อาศีรวิษ   อสรพิษ  

สุนัข

จอ   หมา   ศวา   ศวาน   สุวาน  โสณ 

แมว

วิฬาร์ 

หมาจิ้งจอก

สิงคาล

ปลา

มัจฉา  มัสยา  มีน   มีนา   วารีชาติ   อัมพุชา

เต่า

จิตรจุล

ลิง

วานร   กระบี่   วอก   กบิล   กปิ    สวา   

เพชร

วิเชียร   วชิระ  วัชระ   พัชร พชระ

ทองคำ

กาญจนา  สุวรรณ   สุพรรณ   กนก  เหม   อุไร   มาศ   จารุตปนียะ   กาญจน์

เงิน

รัชตะ   ปรัก  รัชฎา  หิรัญ

ศัตรู

ข้าศึก   ไพรี    ปัจจามิตร   อริ   ดัสกร    ริปู    ศัตรู   ปรปักษ์ เวรี

ยักษ์

ยักษา   ยักษี   อสูร    อสุรา   รากษส    รามสูร   กุมภัณฑ์  ราพณ์

ตาย

สวรรคต    สิ้นพระชนม์    สิ้นชีพตักษัย   มรณะ   เสียชีวิต  วายชนม์  วายชีพ   อาสัญ   บรรลัย    ถึงแก่กรรม    สิ้นชีพ

วายปราณ 

ที่มา  :  ค้นหาตามความหมายจากพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน  พ.ศ.  ๒๕๔๒ 

เพื่อเผยแพร่ใน  https://krupiyarerk.wordpress.com/  วันที่  ๒๑  กันยายน  ๒๕๕๔

โดย  ครูปิยะฤกษ์  บุญโกศล   โรงเรียนโพนทันเจริญวิทย์

103 Responses

  1. เว็บนี้ดีมาก

  2. ขอบใจมากนะคะ เว็บนี้

  3. ขอคุณนะคะอาจารย์

  4. ทำไมไม่เห็นมีคำว่าไฟเลย

    • นี่เป็นเพียงตัวอย่างที่ขอนำเสนอนะครับ สามารถหาความรู้เพิ่มเติมได้จากสื่อที่เป็นตำรา อินเทอร์เน็ตก็ได้ครับ
      จึงขอนำเสนอคำไวพจน์ (คำพ้องความหมาย) “ไฟ” เช่นคำว่า กูณฑ์ กุณฑ์ เดโช ตโมไพรี ธุมเกตุ ปาวกะ เพลิง อัคคี เป็นต้นครับ ส่วนความหมายที่ว่า “เปลวไฟ” (เช่น สิขี สิขานล อัจจิ)

      • มีคำว่า ชีวิต มากกว่านี้อีกไหมครับ ขอสัด 8 คำได้ไหมครับ

      • คำไวพจน์ ชีวิต เช่น ชีวาตม์ ชีวา ชีวัน ชีวี ชีพิต ชีวิตินทรีย์ เลือดเนื้อ ชีว- หวันยิหวา อสุ อัม

  5. มีคำว่า แมว ไหมค่ะ

    • คำที่มีความหมายว่า “แมว” เช่นคำว่า วิฬาร์ พิฬาร มัชชาระ ชมา คราว (แมวตัวผู้)

  6. นู๋อยากรู้คำไวพจน์ คำว่าผู้ชาย อ่ะค่ะ

  7. เข้าใจง่ายดีค่ะ

  8. เว็บนี้น่าสนใจมากๆๆๆๆๆๆๆๆๆ

  9. ทำไมไม่มีคำว่าโกรธอ่ะ

    • คำไวพจน์คำว่า โกรธ เช่น โกรธา ขึ้ง เคียด เคืองขุ่น งุ่นง่าน ใจน้อย ฉุนเฉียว เฉียวฉุน เดือดดาล บาดหมาง พิโรธ พื้นเสีย ฟุน โมโห มาระ รุษฏ์ เป็นต้นครับ

  10. เยอะจริง จริง !

  11. รบกวนขอทราบคำไวพจน์ของคำว่า เวลา นอกจาก กาล แล้วมีคำว่าอะไรบ้างครับ

    • คำไวพจน์ของคำว่า เวลา เช่น กาล, เพลา, คราว, ครั้ง, หน, ขณะ, ครู่, บัด, เมื่อ, ทันใด, ละมา ครับ

      • ขออนุญาตินะคะ มีคำอื่นนอกจากคำเหล่านี้ไหมคะ พอดีต้องการตั้งเป็นชื่อรุ่นปีการศึกษาน่ะค่ะ
        ขอบคุณค่ะ

      • มีครับ ต้องการคำว่าอะไรครับ สามารถถามมาได้ครับ ยินดีตอบคำถามครับ

  12. คำไวพจน์คำว่าฝนมีอะไรมั้งครับ

    • เช่นคำว่า พรรษ (อ่านว่า พัด) พลาหก (อ่านว่า พะ-ลา-หก) วุฐิ (อ่านว่า วุด-ถิ) วัสสะ วรรษ ครับ

  13. คำว่า ผี มีอะไรมั่งอ่ะคะ?

    • ผี เช่นคำว่า ภูต ปีศาจ อสุรกาย สาง ครับ

      • ขอสอบถามต่อหน่อยค่ะ หมวด ผ ในพจนานุกรมมีคำไหนอีกไหมคะ ที่มี คำไวพจน์ นอกจาก ผู้หญิง ผู้ชาย ผี แผ่นดิน

      • ผึ้ง เช่นคำว่า ภุมระ ภุมรา ภุมริน ภุมรี ภุมเรศ ภมริน ภมร

  14. คำไวพจน์ คำว่า อาหาร มีมั้ยค่ะ ?

    • คำไวพจน์ที่มีความหมายว่า “อาหาร” เช่นคำว่า กับข้าว เสบียง จังหัน (ใช้กับพระ อาหารมื้อเช้า) นิตยภัต บิณฑบาต (ใช้กับพระภิกษุสามเณร) ภักษา ลฆุโภชน์ (อาหารว่าง) ครับ

  15. คำไวพจน์คำว่า ดู มีอะไรบ้างคะ

    • คำไวพจน์ที่ให้ความหมายเกี่ยวกับ “ดู” เช่นคำว่า เล็ง แล มอง เมิล เหลียว จ้อง ชระเมียง ทอดตา ยล แยงยล ชะเง้อ ครับ

  16. ทำดีมากครับ…ขอเป็นกำลังใจให้คณะผุู้จัดทำ…

  17. คำไวพจน์ คำว่า เรือมีไรบ้างอะครับ

    • คำไวพจน์ เรือ เช่นคำว่า เภตรา, ดารณี, ตูก, ตรณี, นาเวศ, นาวา, นาวี, เนา, เภตรา ครับ

  18. คำว่ามือกับหัว มีไหมคะเอามาทำการบ้าน

    • มีครับ
      มือ เช่นคำว่า ได ปาณิ ปาณี หัตถ์
      หัว. เช่นคำว่า ศีรษะ. กบาล. เศียร. ศิร. ครับ

  19. คำว่ามือค่ะ

  20. ขอบคุณนะคะช่วยได้เยอะเลยค่ะ

  21. กำลังสอนเรื่องคำไวพจน์พอดี ได้ประโยชน์มากเลยคะ

  22. คำไวพจน์ของเวลา,กาลเวลามีอะไรบ้างครับเอามาทั้งหมดเลยนะครับผมต้องใช้ในการแต่งโคลงสี่สุภาพครับรบกวนด้วยนะครับ

  23. รบกวนหาคำไวพจน์ของเวลา,กาลเวลาด้วยนะครับเอามาทุกคำเลยนะครับผมต้องใช้ในการแต่งโคลงสี่สุภาพนะครับรบกวนด้วยนะครับด่วนเลยนะครับผมขอไปตั้งแต่เมื่อวานแล้วแต่ทีนี้มันเป็นอะไรไม่รู้โพสท์ไม่ได้แต่มันขึ้นอยู่นะครับพอมาดูวันนี้มันก็หายไปไหนไม่รู้ครับ

    • คำไวพจน์ของ “เวลา” เช่น คำว่า. กาล. คราว. ครั้ง. หน. ครู่. หากต้องการ เวลาพิเศษลงไป เช่น เวลาเช้า เช่น อรุณ. เวลา กลางวัน เช่น ทิวากาล เป็นต้น ศึกษาได้จากเว็บไซต์พจนานุกรมราชบัณฑิตฯ
      http://rirs3.royin.go.th/new-search/meaning-search-all.asp

      ที่แนบมาด้วยนี้ ครับ คุณ Tonkla

  24. ขอบคุณมากนะครับ

  25. คำไวพจน์ ของคำว่า ลืม มีอะไรบ้างครับ

    • คำไวพจน์ “ลืม” เช่นคำว่า เข้าหม้อ (ลืมวิชาความรู้ที่ได้เรียนมา), ได้หน้าลืมหลัง (หลง ๆ ลืม ๆ), ป้ำเป๋อ, ป้ำ ๆ เป๋อ ๆ, ขี้หลงขี้ลืม, กะปํ้ากะเป๋อ, เผลอไผล เลินเล่อ, มืน, เฟือน เป็นต้น ครับ

  26. ขอบคุณค่ะ ขอถามหน่อยนะคะคำไวพจน์ของคำว่าหญ้ามีอะไรบ้างคะ

    • คำไวพจน์ของ “หญ้า” เช่นคำว่า เกลียง, ตฤณชาติ, ติณชาติ, ติณ หรือ ตฤณ เป็นต้น ครับ

  27. มีคำว่าเมฆไหมคะ ขอประมาณ10คำค่ะ

    • เมฆ คำไวพจน์ เช่นคำว่า ปัชชุน, เมฆา, พลาหก, เมฆินทร์, เมฆี, วาริท, วาริธร, วลาหก, อัมพุท, ปโยชนม์ หรือ ปโยธร ครับ

  28. ตอบทุกความข้อความคิดเห็นเลยครับ อาจารย์

  29. อยากรู้คำว่า โศกเศร้า

  30. คำว่าโศกเศร้ามีะไรบ้างครับ

    • โศกเศร้า คำไวพจน์ เช่นคำว่า กำสรวล, คร่ำครวญ, ร้องไห้, มลาน หรือ เศร้าโศก ครับ

  31. คำว่า
    รักษามีคำว่าอะไรมั่งครับ

    • คำไวพจน์ ของคำว่า “รักษา” เช่นคำว่า กันตัว, เก็บงำ, คุป, คุปต์, คุ้มครอง, ปกป้อง, คุต, งำ, บาล, ปาล, ยาเยีย, รบส, รักข์, รักขา, รักขิต, ดูแล หรือ แวด เป็นต้น ครับ

  32. พระนารายณ์มีคำว่าอะไรบ้างคะ

    • พระนารายณ์ คำไวพจน์นี้ได้แก่ พระเกศพ, พระกฤษณะ, องค์สมเด็จกมเลศ, พระจตุรภุช, พระจัตุรภุช, จักรปาณิ, จักรปาณี, จักริน, จักรี, พระวิษณุ,
      พระผู้รักษา, ธราธร, ธราธาร, มหิธร, สังขกร, หริรักษ์ เป็นต้น ครับ

      • แล้วสายฟ้ามีไหมครับ

      • เช่น วิเชียร วชิระ วิชชุ อัสนี ครับ

  33. การต่อสู้กับความสำเร็จ

  34. จำ คำไวพจน์คืออะไรคะ

  35. มีคำว่า อำนาจ บ้างไหมคะ ^^

  36. คำว่าฝนขอสัก3คำครับ

    • คำไวพจน์ “ฝน” เช่นคำว่า โบกขรพรรษ เผลียง พลาหก พรรษ พิรุณ วุฐิ วัสสะ วัส วรรษ วัสนะ

  37. ไม่เห็นมีคำว่าผู้ชายเลยค่ะ

    • คำไวพจน์ ผู้ชาย เช่นคำว่า กระทาชาย กระไทชาย ชาย บุรุษ ผู้ชายพายเรือ พ่อ ครับ

  38. คำไวพจน์ของไก่มีอะไรบ้างคะ

  39. มีคำว่าผีเสื้อไหมค่ะ

  40. คำไวพจน์ของผู้ชายมีอีกไหมขออีก2คำ

  41. ครูครับ คำว่า เกาะ ใช้คำไวพจน์อย่างไรครับครู

  42. ไม่มีคำว่า โกรธหรอครับ

    • คำไวพจน์โกรธที่จะยกตัวอย่างให้เข้าใจ เช่น คำว่า โกรธา ขุ่นเคืองใจอย่างแรง ทรงพระโกรธ เกรี้ยวโกรธ ขึ้ง เคียด เดือดดาล บาดหมาง พื้นเสีย พิโรธ โมโห มาระ รุษฏ์

  43. คำว่า ทวี มีมั้ยคะ

  44. คำว่า ผู้ให้ฤกษ์ พยากรณ์โชคชะตา ราศี หระครับ

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: