ข้อแนะนำเมื่อถูกปลิงเกาะ/วิธีป้องกันปลิงดูดเลือด

ข้อแนะนำเมื่อถูกปลิงเกาะ/วิธีป้องกันปลิงดูดเลือด

ป้องกันปลิงเกาะ/วิธีป้องกันปลิงเกาะให้ได้ผล

          ช่วงฤดูน้ำหลากนักเรียนต้องดูแลสุขภาพให้ดีนะครับ  เพราะสิ่งที่มากับน้ำนั้นนอกจากโรคตาแดง  ไข้ฉี่หนูแล้ว  ยังมีภัยจากสัตว์ต่าง  ๆ  เช่น  งู  ตะขาบ  เป็นต้น  แต่เรื่องที่ครูนำมาฝากวันนี้เป็นภัยจากสัตว์ชนิดหนึ่งชอบดูดเลือดเพื่อการดำรงชีพ  นั่นคือปลิง  หากหลีกเลี่ยงการเดินเท้าลุยน้ำไม่ได้ คลิปวีดิทัศน์นี้น่าจะเป็นอีกวิธีหนึ่งที่ช่วยให้นักเรียนป้องกันตนเองให้ปลอดภัยเมื่อถูกปลิงเกาะหรือการป้องกันตนเองไม่ให้ปลิงดูดเลือดของเราเมื่อร่างกายของเรามีโอกาสแช่อยู่ในน้ำที่มีปลิง  อย่างเช่น  ช่วงปิดภาคเรียนนี้นักเรียนไปท้องนาบ่อยทำอย่างไรเพื่อป้องกันปลิงดูดเลือดที่อยู่ในท้องนา  ปลิงที่ลอยมาเกาะขณะที่เรากำลังเล่นน้ำในแม่น้ำลำคลอง  เป็นต้นครับ

             คุณครูว่าวิธีที่ดีที่สุดสำหรับป้องกันปลิงเกาะหรือดูดเลือด  ก็คือ  หลีกเลี่ยงการลงน้ำลำคลองขณะที่ร่างกายของเรามีบาดแผล  ไม่ว่าแผลของเราจะเป็นแค่รอยขูดขีดก็ตาม   อีกประการหนึ่งก็คือสวมเสื้อให้มิดชิดโดยเสื้อนั้นต้องเป็นเสื้อแขนยาวหุ้มแขนถึงข้อมือ  ไม่ควรเป็นเสื้อที่ต้องติดกระดุม   ควรเป็นเสื้อยืดแขนยาวมากกว่า  และควรเป็นเสื้อที่สวมใส่แล้วมีความรัดกุมบริเวณคอเราได้เป็นอย่างดี  ควรสวมเสื้อโดยให้ชายเสื้อเข้าไปอยู่ในกางเกง    กางเกงที่นุ่งต้องเป็นกางเกงขายาวหุ้มถึงข้อเท้าได้  มีความกระชับ  หากปลายขากางเกงของเราหลวมก็ควรมีสายรัดรัดบริเวณดังกล่าวด้วย  อีกอย่างหนึ่งต้องสวมถุงเท้ายาวชนิดผ้ามันมีความยืดหยุ่นได้ดี  (ปัจจุบันมีขายตามท้องตลาดแล้ว)   ปฏิบัติตนเช่นนี้ได้ก่อนลงน้ำที่มีปลิงอาศัยอยู่รับรองปลอดภัยจากการถูกปลิงเกาะผิวหนังหรือดูดเลือดของเราอย่างแน่นอนครับ  เว้นแต่โชคไม่ดี  บังเอิญกางเกง  เสื้อผ้า  หรือถุงเท้าไปขาดหรือหลุดกลางน้ำโดยที่เราไม่รู้ตัว

เรื่องน่ารู้เกี่ยวกับปลิง

ปลิง เป็นสัตว์ที่ดำรงชีวิตอยู่ในน้ำ  ทั้งน้ำนิ่ง ได้แก่  ห้วย  หนอง บึง  เขื่อน  อ่างเก็บน้ำ  เป็นต้น  ครับ   และน้ำที่ไหล  ได้แก่  ลำธาร  คลองส่งน้ำ  รวมถึงบริเวณที่มีน้ำท่วม  ท่วมขังเป็นเวลานาน     

         นักเรียนทราบหรือไม่ว่า  ในประเทศไทยเราจะพบปลิง ๒ ชนิด คือ ปลิงเข็ม ขนาดลำตัวปลิงเข็มนี้ลำตัวจะยาวเรียวเล็กขนาดใกล้เคียงกับก้านไม้จิ้มฟัน  และปลิงอีกชนิดหนึ่ง  คือ  ปลิงควาย ลำตัวปกติยาวประมาณ ๒-๔  นิ้ว ลำตัวกว้าง ๑ เชนติเมตร – ๑ นิ้ว  

         ปลิงแต่ละชนิดนี้มีความยืดหยุ่นของลำตัวดีมากครับ  ครูเคยดึงออกจากผิวหนังของเราเวลามันดูดเลือดของเราอยู่  ลำตัวความยาวของมันยาวได้มากกว่าเดิมถึง ๒-๓ เท่า   เวลามันดูดเลือดเรามาก ๆ ไม่ต้องพูดถึง  มันก็ต้องตัวอ้วนมาก ๆ  แต่คุณครูไม่เคยเห็นมันอิ่มเลือดมาก ๆ  แล้วหลุดหนีไปสักครั้ง  มีแต่มันเกาะอยู่อย่างนั้น  (สงสัยมันยังไม่อิ่มเลือดครับ)

         เวลาน้ำไหลหลาก  คุณครูเคยเห็นปลิงมาเป็นกลุ่มละ ๕ ตัวก็มีครับ  มันก็จะว่ายน้ำเล่น  ว่ายทวนน้ำเหมือนพวกปลานี่ล่ะครับ  (ท่าทางมันคงจะสนุกมาก)  ความยางของลำตัวมันยาวมาก  แต่ความกว้างของลำตัวก็จะเล็กลงครับ  ดู ๆ แล้วก็เหมือนไส้เดือน  (แต่มันไม่ใช่นี่สิ  คนกลัวก็บอกว่าหวาดเสียว เมื่อนึกถึงภาพเวลามันมาเกาะเพื่อดูดเลือดของเรา)

วิธีรักษาบาดแผลเมื่อถูกปลิงกัดหรือถูกปลิงเกาะ

         ทีนี้เรามาดูวิธีการรักษาเมื่อเราถูกปลิงเกาะหรือปลิงดูดเลือดกัน  เมื่อขึ้นจากน้ำแล้วเราต้องหมั่นสังเกตตามบริเวณผิวหนังร่างกายของตนเองอย่างละเอียด  เราอาจจะไม้รู้สึกตัวเลยครับว่า “ถูกปลิงเกาะ”  เพราะน้ำหนักตัวของปลิงนั้นจะเบามากและมันก็จะใช้ส่วนหางหรือส่วนท้ายของมันพยุงเอาไว้ด้วย  (อย่าลืมนะครับว่า แม้เราผ่าตัวปลิงออกเป็น ๒ ส่วนตามทางขวางของทำตัว  แล้วปล่อยลงไปในน้ำ  มันก็สามารถมีชีวิตใหม่ได้ถึง ๒ ชีวิต)  และระหว่างที่มันเกาะอยู่นั้นการดูดเลือดของมันก็จะเบาที่สุด

ปลิงปล่อยสารอะไรออกมา

        ขณะที่ปลิงเกาะเพื่อจะดูดเลือดของเรานั้น  ปลิงจะปล่อยสารชนิดหนึ่งคล้ายยาชาออกมา ทำให้ผู้ถูกกัดไม่รู้สึกเจ็บเลย  เมื่อปลิงดูดเลือดของเรา  มันก็จะปล่อยสารออกมา ๒ ชนิด  (ตามหลักวิทยาศาสตร์)  ได้แก่ สารฮีสตามีน  (Histamine) ช่วยกระตุ้นให้หลอดเลือดขยายตัว และสารฮีรูดีน  (Hirudin)  ช่วยต้านทานการแข็งตัวของเลือด  ทำให้ปลิงสามารถดูดเลือดของเราได้ต่อเนื่อง  สังเกตได้ว่า  หากปลิงยังดูดเลือดไม่อิ่มก็ยังจะเกาะอยู่อย่างนั้น  ชาวบ้านบางคนที่ถูกปลิงเกาะอยู่ที่ผิวหนัง ๓ ชั่วโมง โดยไม่กล้าเอาออกระหว่างไปหาปลาที่อยู่หนองน้ำจนกระทั่งเดินทางกลับมาถึงบ้าน  ก็มีครับ
         มาถึงวิธีแกะปลิงให้หลุดออกจากผิวหนัง เราไม่ควรใช้มือหรืออุปกรณ์อื่นดึงตัวปลิงออกจากผิวหนัง นะครับ  เพราะจะทำให้เกิดแผลฉีกขาดทำให้เลือดไหลไม่หยุด  แต่วิธีที่เราควรปฏิบัติในเบื้องต้นตามหลักวิธีแบบชาวบ้าน คือใช้ยาฉุนหรือไส้ของเส้นบุหรี่ชุบน้ำพอเปียก ๆ  แล้วบีบน้ำยาฉุนลงไปบริเวณที่ปลิงกำลังเกาะดูดเลือด  หรืออาจจะใช้ใบสาบเสือ  (ภาษาอีสาน  เรียก  ใบหน่อฮ่าง)  ขยี้แล้วเอาใบสาบเสือที่ขยี้แล้วนี้ผสมกับน้ำนิดหน่อยพอเปียก ๆ  แล้วนำมาประกบบริเวณตัวปลิงดูดเลือด  หรืออาจจะใช้น้ำมะนาว น้ำมะกรูด น้ำเกลือเข้มข้น อย่างใดอย่างหนึ่งราดใส่ตรงที่ปลิงเกาะก็ได้ครับ   และอาจใช้บุหรี่ที่ติดไฟหรือธูปติดไฟจี้ลงไปที่ตัวปลิงก็จะทำให้ปลิงหลุดออกจากตัวเราได้ ครับ
         เมื่อปลิงหลุดออกจากผิวหนังของเราแล้ว  ขั้นตอนต่อไปคือการฆ่าเชื้อบริเวณที่ถูกปลิงกัด  โดยเราใช้ยาฆ่าเชื้อหรือยารักษาแผลสด (โปรวิดีน) หยดลงไปที่สำลีก้อนหรือสำลีพันก้าน   หลังจากนั้นให้เราเช็ดเป็นวงรูปก้นหอย (เลข ๑ ไทย)  เริ่มจากส่วนในของแผลวนออกรอบนอกแผล  (ครบแล้วให้ทิ้งสำลีนั้น)  แล้วเปลี่ยนสำลีก้อนหรือสำลีพันก้านชิ้นใหม่มาทำความสะอาดบาดแผลด้วยขั้นตอนดังกล่าวนี้อีก ๒-๓ ครั้ง ครับ

ที่มาคลิป  :  จาก

                       http://www.youtube.com/watch?v=VBJ7H-uEz-4&feature=player_embedded

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: