การใช้ “ทีฆายุโก หรือ ฑีฆายุโก และ ทีฆายุกา หรือ ฑีฆายุกา” ใช้อย่างไรให้ถูกต้อง

          วันนี้ขอนำความรู้เรื่องการใช้  “ทีฆายุโก หรือ ฑีฆายุโก, ทีฆายุกา หรือ ฑีฆายุกา”  ใช้อย่างไรให้ถูกต้อง   ซึ่งบทความนี้ได้คัดมาจากบทความของศาสตราจารย์พิเศษจำนงค์ ทองประเสริฐ  จดหมายข่าวราชบัณฑิตยสถาน  ปีที่ ๔ ฉบับที่ ๓๙,  สิงหาคม ๒๕๓๗  หวังเป็นอย่างยิ่งว่าจะเป็นประโยชน์ต่อผู้สนใจเป็นอย่างมากครับ  ขอเชิญติดตามครับ

 

ทีฆายุโก – ฑีฆายุโก, ทีฆายุกา – ฑีฆายุกา

 

โดย ศ.พิเศษจำนงค์ ทองประเสริฐ

 

          เนื่องในพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา ไม่ว่าจะเป็น ๕ ธันวาคม หรือ ๑๒ สิงหาคม ก็ตาม มักจะพบป้ายหรือข้อความถวายชัยมงคลว่า ทีฆายุโก โหตุ มหาราชา หรือ ทีฆายุกา โหตุ มหาราชินี ตามสถานที่ราชการ หรือในหนังสือพิมพ์ ตลอดจนวารสารรายสัปดาห์ รายปักษ์ หรือรายเดือนอยู่ทั่วไป เขียนกันถูกบ้าง ผิดบ้าง นั่นคือคำว่า ทีฆายุโก หรือ ทีฆายุกา ซึ่งจะต้องใช้ ท นั้น บางทีก็ใช้ ฑ อยู่บ่อย ๆ

          คำว่า ทีฆายุโก เป็นภาษาบาลี ใช้ ท แปลว่า มีอายุยืน เมื่อรวมข้อความที่ว่า ทีฆายุโก โหตุ มหาราชา ตามตัวอักษรก็แปลว่า ขอพระมหาราชาจงทรงมีพระชนมายุยั่งยืนนาน แปลอย่างรวบรัดว่า ขอจงทรงพระเจริญ ที่ใช้ว่า ทีฆายุโก สำหรับพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และ ทีฆายุกา สำหรับพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถนั้น เป็นการเปลี่ยนรูปตามไวยากรณ์ เพราะคำว่า มหาราชา เป็น ปุงลิงค์ คือ เพศชาย จึงต้องใช้ ทีฆายุโก ส่วน มหาราชินี เป็น อิตถีลิงค์ คือ เพศหญิง จึงใช้ ทีฆายุกา

          เหตุที่บางคนเขียนเป็น ฑ นั้น คงเป็นเพราะตัว ฑ อยู่ใกล้กับ ฆ ซึ่งมีหัวหยัก เลยทำให้ ท มีหัวหยัก เลยกลายเป็น ฑ ตามไปด้วย

          คำในภาษาไทยที่มาจากภาษาบาลีที่เดิมเป็น ท แล้วมีผู้เขียนเป็น ฑ ในสมัยก่อน ๆ นั้น มีอยู่หลายคำ เช่น คำว่า ทูต  ซึ่งเป็นภาษาบาลี ใช้ ท ก็มีพบอยู่บ่อย ๆ โดยเฉพาะในหนังสือเก่าเขียนเป็น ฑูต  โดยใช้ ฑ หรือคำว่า มนเทียรบาล หนังสือเก่า ๆ เช่นในเรื่อง กฎมณเฑียรบาล  ก็ดี หรือ หมู่พระราชมณเฑียร  ก็ดี ที่คำว่า มณเฑียร  ก็ใช้ ฑ แต่พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๒๕ ให้เขียนเป็น มนเทียร  ใช้ ท เพราะคำนี้มาจากคำบาลีว่า มนฺทิร   ซึ่งแปลว่า เรือน  เมื่อแผลง อิ เป็น เอีย คำว่า มนฺทิร  จึงกลายเป็น มนเทียร  ทำนองเดียวกับแผลงคำว่า วชิร  เป็น วิเชียร หรือ พาหิร  เป็น พาเหียร   และ ปกีรณกะ  เป็น ปเกียรณกะ   ฉะนั้น

          จึงขอให้เขียนคำว่า ทีฆายุโก ให้ถูกต้อง ในฐานะที่เราเป็นประชาชนที่มีความจงรักภักดีต่อพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ จึงไม่ควรที่จะใช้ข้อความใด ๆ ที่เกี่ยวกับพระองค์ให้ผิดเพี้ยนไปจากความเป็นจริง

          นอกจากนั้น ตามหนังสือพิมพ์รายวันแทบทุกฉบับ ก็มีทั้งคำว่า ทีฆายุโก และ ฑีฆายุโก ปะปนกันอยู่ในฉบับเดียวกัน จึงควรจะระมัดระวังให้มาก ความจริงก็มิได้ทำให้ความหมายเสียไป แต่ไม่ถูกต้องตามหลักภาษาเท่านั้นเอง เพราะคำว่า ฑีฆ  ในภาษาบาลีหรือสันสกฤตที่แปลว่า ยาว  นั้นไม่มี มีแต่ ทีฆ  เท่านั้น ความจริงเรื่องนี้ก็ได้มีผู้สอบถามมาอยู่เสมอ แต่การเขียนก็ยังไม่ดีเท่าที่ควร ยังมีที่ผิด ๆ ให้เห็นอยู่ แม้จะน้อยลงบ้างก็ตาม ยิ่งคำว่า ทีฆายุกา โหตุ มหาราชินี ด้วยแล้ว บางทีก็เขียนเป็น ทีฆายุโก โหตุ มหาราชินี และบางทีที่คำว่า “ทีฆายุโก” ใช้ ฑ แต่ในปัจจุบันการเขียนถูกต้องเกือบ ๑๐๐% แล้ว เพียงแต่คำว่า ทีฆายุโก และ ทีฆายุกา บางทียังใช้ ฑ แทน ท อยู่บ้างเท่านั้น จึงขอให้ช่วยกันระมัดระวังและเขียนให้ถูกต้องด้วย.

ผู้เขียน :  ศาสตราจารย์พิเศษจำนงค์  ทองประเสริฐ  ราชบัณฑิตประเภทปรัชญา สาขาวิชาตรรกศาสตร์ สำนักธรรมศาสตร์และการเมือง

ที่มา :  จดหมายข่าวราชบัณฑิตยสถาน  ปีที่ ๔ ฉบับที่ ๓๙, สิงหาคม ๒๕๓๗

65 Responses

  1. ได้ความรู้มากๆเลยค่ะ เว็บไซต์นี้ มีความรู้เรื่องภาษาไทยทุกๆอย่างเลย ดีมากค่ะ ^^

  2. ขอบคุณค่ะ ความรู้มากมายเลย

  3. ชอบมากเลยคะ ได้ทั้งประโยชน์และความรู้เรื่องการใช้ “ทีฆายุโก หรือ ฑีฆายุโก, ทีฆายุกา หรือ ฑีฆายุกา” ใช้อย่างไรให้ถูกต้องคะ

  4. ได้รู้จักคำ ที่ แตกต่าง ท กับ ฑ ในการใช้เขียน และอื่นๆได้เป็นอย่างดีเลยคะ

  5. เข้าใจความหมายมากเลยคะ และเราสามารถนำไปปรับใช้ในโอกาสต่อไปได้มากเลยคะ ขอบคุณคะ

  6. ได้ความรู้เเยอะเลยค่ะ

  7. ความรู้เรื่องนี้มีประโยชน์ต่อการนำไปใช้ให้ถูกต้องมากๆค่ะ

  8. ได้ความรู้มากค่ะ สามารถนำใช้ในงานต่างได้ค่ะ

  9. มีเนื้อหาที่ดีมากค่ะ สามารถนำไปใช้ในชีวิตไ้ด้จริง

  10. สรุปง่ายๆคือ ทีฆายุโก สำหรับพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และ ทีฆายุกา สำหรับพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ใช่ไหมค่ะ…

  11. เข้าใจความหมายมากเลยค่ะ

  12. ได้ความรู้เกี่ยวกับการใช้ภาาาไทย ได้คตวามรู้มากคะ และสามารถนำไปใช้ชีวิตอย่างถูกต้องมากขึ้นคะ

  13. เป็นความรู้ใหม่เลยคับ เป็นความรู้ที่มีประโยชน์อย่างมากๆ เราสามารถนำความรู้นี้ไปประยุกต์ใช้กับชีวิตประจำวันได้หลายอย่าง เช่น การเขียนเรียงความ การแต่งบทกลอน การกล่าวสุนทรพจน์ ฯลฯ

  14. ได้ความรู้มากขึ้นเลยคะ

  15. ได้ความรู้มากเลยคะ และสามารถนำไปใช้ในอนาคตคะ

  16. จะได้นำไปใช้ให้ถูกต้องค่ะ

  17. ได้ความรู้ใหม่ๆ และเข้าใจในการใช้มากขึ้นน ต่อไปคงจะใช้ถูกแล้วค่าาา

  18. ได้รับความรู้ใหม่ๆ และเราสามารถนำความรู้นี้ไปประยุกต์ใช้กับชีวิตประจำวันได้หลายอย่าง

  19. ได้ความรู้มากเลยครับ และต่อไปจะได้ใช้ภาษาไทยได้ถูกต้อง

  20. ได้ความรู้ใหม่ๆ และเข้าใจว่า ทีฆายุโก ใช้สำหรับพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และ ทีฆายุกา ใช้สำหรับพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ จะนำความรู้ที่ได้ไปให้ถูกต้องและเกิดประโยชน์สูงสุดค่ะ

  21. ได้รับความรู้มากมายค่ะ เกี่ยวกับเรื่องทีฆายุโก – ฑีฆายุโก, ทีฆายุกา – ฑีฆายุกา

  22. ได้ความรู้มากเลยครับ และสามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้

  23. ได้ความรู้มากเลยครับ สามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้
    และเข้าใจความหมาย ดีขึ้นครับ

  24. ได้ความรู้มากค่ะ

  25. ได้ความรู้มากครับ

  26. ได้ความรู้มากเลยครับ

  27. ได้ความรู้มากขึ้น และรู้หลักการใช้ทีฆายุโก – ฑีฆายุโก, ทีฆายุกา – ฑีฆายุกา ให้ถูกต้องค่ะ

  28. ได้รู้หลักการใช้ และสามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้ค่ะ

  29. ได้ทั้งประโยชน์และความรู้เรื่องการใช้ “ทีฆายุโก หรือ ฑีฆายุโก, ทีฆายุกา หรือ ฑีฆายุกา” ใช้อย่างไรให้ถูกต้องค่ะ

  30. จากการรอ่านได้ความรู้ และยังให้ความหมายได้หลายอย่างและ สามารถนำไปใช้ได้ในการเรียนหรือการทำงานได้มากเลยค่ะ

  31. จากการรอ่านได้ความรู้ และให้ความหมายได้ดี

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: