วสันตดิลกฉันท์ ๑๔

วสันตดิลกฉันท์ ๑๔


แผนผังบังคับวสันตดิลกฉันท์ ๑๔

 

 

วสันตดิลกฉันท์ แปลว่า

วสันตดิลกฉันท์  (อ่านว่า  วะ-สัน-ตะ-ดิ-หฺลก-ฉัน)  ตามความหมายในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน  วสันต์  แปลว่า ฤดูใบไม้ผลิในคำว่า  ฤดูวสันต์  (ผลิ  แปลว่า  เริ่มงอกปริออกมา, เริ่มแตกดอกออกใบ, เช่น ดอกไม้ผลิ ใบไม้ผลิ)   ดิลก  แปลว่า  เลิศ, ยอด  รวมคำว่า  วสันตดิลกฉันท์  แล้ว  ควรจะหมายถึง  “ฉันท์ที่มีลีลาหรือท่วงทำนองที่ให้ความรู้สึกดุจยอดของใบไม้ที่กำลังคลี่บานเพื่อออกใบออกดอก”  มากกว่า

          คณะและพยางค์
          วสันตดิลกฉันท์  ๑  บท  มี  ๒  บาท  บาทละ  ๒  วรรค 

วรรคหน้า  (วรรคที่  ๑  และวรรคที่  ๓  มี  ๘  คำ/พยางค์)   ส่วนวรรคหลังที่ ๒  และวรรคที่  ๔  มี  ๖  คำ)

         รวมวสันตดิลกฉันท์  ๑  บาท  มีจำนวนคำ  ๑๔ คำ  (นี่คือที่มาของวสันตดิลกฉันท์  ๑๔  ครับ  ยึดตามจำนวนบาทนี่เอง)   รวม ๑  บท  มีจำนวน  ๒๘  คำ/พยางค์

         สัมผัส   

                      พบว่า  สัมผัสวสันตดิลกฉันท์  มีสัมผัสนอก  (ที่เป็นสัมผัสภายในบท)  บท จำนวน  ๒  แห่ง ได้แก่

                      ๑.  คำสุดท้ายของวรรคหน้าในบาทที่  ๑  (วรรคที่ ๑)   ส่งสัมผัสกับคำที่ ๓  ของวรรคหลังในบาทที่  ๑  (วรรคที่  ๒)

                      ๒.  คำสุดท้ายของวรรคหลังในบาทที่  ๑  (วรรคที่  ๒)  ส่งสัมผัสกับคำสุดท้ายของวรรคหน้าในบาทที่  ๒  (วรรคที่  ๓)

 ฉันทลักษณ์วสันตดิลกฉันท์ ๑๔

ตัวอย่างคำประพันธ์วสันตดิลกฉันท์ ๑๔

อ่านเพิ่มเติม