อินทวงสฉันท์ ๑๒

อินทวงสฉันท์ ๑ 

แผนผังบังคับอินทวงสฉันท์ ๑

อินทวงสฉันท์ แปลว่า

          อินทวงส์ฉันท์  (อ่านว่า  อิน-ทะ-วง-สะ-ฉัน)  อินท์ ตามความหมายในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน  หมายถึง  ชื่อเทวราชผู้เป็นใหญ่ในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์และชั้นจาตุมหาราช    อินทวงสฉันท์  จึงมีความหมายว่า  “ฉันท์ที่มีท่วงทำนองลีลาดุจอินทวงสเทวราช”

คณะและพยางค์ 

   อินทวงสฉันท์  ๑  บท ประกอบด้วยคณะและพยางค์  ดังนี้
          มี ๒ บาท  วรรคหน้ามีจำนวน  ๕  คำ/พยางค์   และวรรคหลังมีจำนวน  ๗  คำ/พยางค์ 

          ๑  บาท  นับจำนวนคำได้  ๑๒  คำ/พยางค์   ดังนั้น  จึงเขียนเลข  ๑๒ หลังชื่อ   อินทวงสฉันท์  นี่เองครับ

          ทั้งบทมีจำนวนคำทั้งสิ้น  ๒๔  คำ         

สัมผัส

      พบว่า  สัมผัสอินทวงสฉันท์  มีสัมผัสนอก  (ที่เป็นสัมผัสภายในบท)  จำนวน  ๒  แห่ง ได้แก่

                      ๑.  คำสุดท้ายของวรรคที่ ๑  (วรรคหน้า  บาทที่  ๑)  ส่งสัมผัสกับคำที่ ๓  ของวรรคที่  ๒  (วรรคหลัง  บาทที่  ๑)

                      ๒.  คำสุดท้ายของวรรคที่ ๒  (วรรคหลัง  บาทที่  ๑) ส่งสัมผัสกับคำสุดท้าย ของวรรคที่  ๓  (วรรคหน้า  บาทที่  ๒)

          สัมผัสระหว่างบท  พบว่า  คำสุดท้ายของบท  ส่งสัมผัสกับคำสุดท้ายของวรรคที่ ๒  (วรรคหลัง  บาทที่  ๑)  ในบทต่อไป

          คำครุ  ลหุ   อินทวงสฉันท์  ๑  บท  มีคำครุทั้งหมด  ๑๔  และมีคำลหุทั้งหมด  ๑๐  คำ   ให้นักเรียนสังเกตสัมผัสบังคับ  (สัมผัสนอก)  และบังคับครุ-ลหุ  อินทวงสฉันท์  ๑๒  ตามผังภาพ 

            คำครุ   สัญลักษณ์แทนด้วย    ั

         คำลหุ   สัญลักษณ์แทนด้วย    ุ    ให้นักเรียนดูตัวอย่างตามผังภาพ ครับ

แผนผังบังคับและตัวอย่างคำประพันธ์อินทวงส์ฉันท์ ๑๒


ตัวอย่างคำประพันธ์อินทวงสฉันท์ ๑๒

ฉันทลักษณ์อินทวงสฉันท์

อินทวงสฉันท์ 12